Ηλεκτρονικές ετικέτες οίνου: Τι πρέπει να γνωρίζει ένα οινοποιείο
Η ευρωπαϊκή νομοθεσία για την επισήμανση των οίνων έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Για τους οίνους που εμπίπτουν στις νέες απαιτήσεις, η διατροφική δήλωση και ο κατάλογος συστατικών αποτελούν πλέον υποχρεωτικές πληροφορίες.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιτρέπει στους παραγωγούς να παρέχουν μεγάλο μέρος αυτών των πληροφοριών ηλεκτρονικά, μέσω ενός QR code που οδηγεί σε ηλεκτρονική ετικέτα (e-label).
Για ένα οινοποιείο, η λύση αυτή περιορίζει τον όγκο των πληροφοριών που πρέπει να εκτυπωθούν στη φυσική ετικέτα και παράλληλα διευκολύνει τη διαχείριση διαφορετικών προϊόντων και αγορών.
Τι περιλαμβάνει η ηλεκτρονική ετικέτα;
Η e-label μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρουσίαση του πλήρους καταλόγου συστατικών και της πλήρους διατροφικής δήλωσης.
Η διατροφική δήλωση περιλαμβάνει ανά 100 ml:
- ενεργειακή αξία,
- λιπαρά,
- εκ των οποίων κορεσμένα,
- υδατάνθρακες,
- εκ των οποίων σάκχαρα,
- πρωτεΐνες,
- αλάτι.
Ο κατάλογος συστατικών περιλαμβάνει τις πρώτες ύλες και τα πρόσθετα που πρέπει να δηλώνονται σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι κάθε ουσία που χρησιμοποιήθηκε κατά την οινοποίηση πρέπει αυτομάτως να εμφανίζεται ως συστατικό. Για παράδειγμα, για ορισμένα βοηθητικά μέσα επεξεργασίας ισχύουν ειδικές εξαιρέσεις, ενώ διαφορετική αντιμετώπιση απαιτείται όταν εμπλέκονται ουσίες που προκαλούν αλλεργίες ή δυσανεξίες.
Τι παραμένει υποχρεωτικά στη φυσική ετικέτα;
Η χρήση QR code δεν σημαίνει ότι όλες οι υποχρεωτικές πληροφορίες μπορούν να μεταφερθούν στο διαδίκτυο.
Όταν η πλήρης διατροφική δήλωση παρέχεται ηλεκτρονικά, η ενεργειακή αξία πρέπει να εξακολουθεί να αναγράφεται στη φυσική ετικέτα, σε kJ και kcal ανά 100 ml.
Επίσης, τα απαιτούμενα αλλεργιογόνα πρέπει να παραμένουν στη φυσική ετικέτα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ένδειξη:
«Περιέχει θειώδη»
όταν αυτή απαιτείται για τον συγκεκριμένο οίνο.
Ποια στοιχεία χρειάζεται να γνωρίζει το οινοποιείο;
Για την προετοιμασία μιας σωστής διατροφικής δήλωσης είναι χρήσιμο να υπάρχουν αξιόπιστα δεδομένα για τον συγκεκριμένο οίνο.
Ιδιαίτερα σημαντικά είναι:
- ο πραγματικός αλκοολικός τίτλος,
- τα σάκχαρα,
- στοιχεία που απαιτούνται για τον υπολογισμό της ενεργειακής αξίας,
- η σύνθεση και τα πρόσθετα που χρησιμοποιήθηκαν κατά την παραγωγή.
Οι δηλούμενες διατροφικές τιμές αποτελούν μέσες τιμές. Ανάλογα με την περίπτωση μπορούν να βασίζονται σε εργαστηριακές αναλύσεις, σε γνωστές ή πραγματικές μέσες τιμές των συστατικών ή σε κατάλληλα τεκμηριωμένα και αποδεκτά δεδομένα.
Η εργαστηριακή ανάλυση επομένως μπορεί να προσφέρει μεγαλύτερη ακρίβεια, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν αμφιβολίες σχετικά με τη σύνθεση ή όταν το προϊόν αποκλίνει από έναν τυπικό ξηρό οίνο.
Τι πρέπει να προσέξει το οινοποιείο στο QR code;
Το QR code πρέπει να οδηγεί άμεσα στις υποχρεωτικές πληροφορίες του συγκεκριμένου προϊόντος.
Η ηλεκτρονική σελίδα συμμόρφωσης δεν πρέπει να χρησιμοποιείται για παρακολούθηση του καταναλωτή και δεν πρέπει να συνδυάζει τις υποχρεωτικές πληροφορίες με περιεχόμενο που προορίζεται για πωλήσεις ή marketing.
Για παράδειγμα, στην ίδια διαδρομή πρόσβασης στις υποχρεωτικές πληροφορίες πρέπει να αποφεύγονται:
- σύνδεσμοι «Αγοράστε τώρα»,
- e-shop και τιμές,
- διαφημιστικά banners,
- εργαλεία παρακολούθησης του χρήστη,
- υποχρεωτικό login ή εγγραφή.
Επίσης, το QR πρέπει να είναι ευδιάκριτο και να έχει ελεγχθεί ότι σαρώνεται αξιόπιστα μετά την πραγματική εκτύπωση της ετικέτας.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένο ελάχιστο μέγεθος QR σε χιλιοστά που να επιβάλλεται από τη νομοθεσία της ΕΕ για τις e-labels. Το ουσιαστικό είναι να παραμένει ευανάγνωστο και λειτουργικό.
Μπορεί η ηλεκτρονική ετικέτα να ενημερώνεται;
Ένα πρακτικό πλεονέκτημα της ηλεκτρονικής ετικέτας είναι ότι ορισμένες πληροφορίες μπορούν να διορθώνονται ή να συμπληρώνονται χωρίς να χρειάζεται να επανεκτυπωθεί το QR code.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι οι πληροφορίες μπορούν να αλλάζουν ελεύθερα μετά την κυκλοφορία του προϊόντος.
Η e-label πρέπει πάντοτε να αντιστοιχεί με ακρίβεια στις φιάλες που φέρουν τον συγκεκριμένο QR code.
Για παράδειγμα, δεν πρέπει ένας QR code που εξακολουθεί να βρίσκεται σε φιάλες εσοδείας 2025 να αρχίσει αργότερα να εμφανίζει τα δεδομένα της εσοδείας 2026.
Πρακτικός οδηγός δημιουργίας e-label
Για αναλυτικές οδηγίες σχετικά με:
- τη δημιουργία ηλεκτρονικής ετικέτας,
- τον κατάλογο συστατικών,
- τη διατροφική δήλωση,
- τον υπολογισμό της ενεργειακής αξίας,
- την τοποθέτηση του QR code στη φυσική ετικέτα,
- τα αλλεργιογόνα και
- τον τελικό έλεγχο πριν την κυκλοφορία του οίνου,
δείτε τον αναλυτικό οδηγό:
Ηλεκτρονική Ετικέτα Οίνου με QR Code: Πρακτικός Οδηγός για Οινοποιεία
στο Wine-Elabels.eu.
Η σημασία της σωστής προετοιμασίας
Η ηλεκτρονική ετικέτα δεν είναι απλώς ένα QR code. Η αξιοπιστία της εξαρτάται από την ποιότητα των δεδομένων που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία της.
Για ένα οινοποιείο, η σωστή διαδικασία είναι να συγκεντρώνει εγκαίρως τα στοιχεία του τελικού προϊόντος, να ελέγχει τη διατροφική δήλωση και τον κατάλογο συστατικών και να επιβεβαιώνει ότι τόσο η φυσική όσο και η ηλεκτρονική ετικέτα αντιστοιχούν στο κρασί που πρόκειται να διατεθεί στην αγορά.
Ο συνδυασμός σωστής αναλυτικής πληροφορίας και κατάλληλης ηλεκτρονικής διαχείρισης μειώνει τα λάθη και διευκολύνει σημαντικά τη διαδικασία επισήμανσης.